Dit was onderdeel van het gemeentelijke Deltaplan, gericht op het verminderen van wachtlijsten en werkdruk in de jeugdzorg in de gemeente Eindhoven. Een van de speerpunten van de gemeente was het werken in collectief, wat goed aansloot bij de inzet van de groepstraining Houd me Vast.
Veel jeugdzorgvragen bleken samen te hangen met conflicten en spanningen tussen ouders. “Dan werd jeugdhulp ingezet, terwijl het probleem meer lag bij hoe de ouders communiceerden in hun gezin,” vertelt projectleider Maartje van Vugt van WIJeindhoven. Met de training Houd me Vast kunnen conflicten en escalaties tussen ouders worden voorkomen, zodat kinderen een veiliger thuis hebben en tegelijkertijd generalisten worden ontlast.
Inmiddels zijn vijf generalisten van WIJeindhoven opgeleid, die jaarlijks meerdere groepen met stellen begeleiden. Daarnaast werd tijdelijk een online Houd me Vast-cursus aangeboden en werden inspiratie- en netwerkbijeenkomsten georganiseerd om collega’s en samenwerkingspartners mee te nemen in de visie achter relatiegerichte ondersteuning.
De inzet is helder: waar mogelijk lichtere relatieproblemen collectief oppakken, zodat er bij generalisten meer ruimte ontstaat voor complexe casussen. WIJeindhoven vertelt hoe deze collectieve aanpak duurzaam geborgd kan worden en hoe EFT Nederland daarin ondersteuning kan bieden.
Houd me Vast: groepsdynamiek als kracht
De reacties van deelnemende ouders zijn zeer positief. In eerste instantie is er soms terughoudendheid, omdat in een groep praten over relatieproblemen kwetsbaar en ongemakkelijk kan voelen. Maar eenmaal gestart ervaren veel stellen juíst de kracht van herkenning.
Ouders geven aan dat zij “echt handvatten hebben waar ze nog steeds op terug grijpen als het even niet goed gaat.” Ook het commitment in de groepen blijkt hoog. Uitval is beperkt; deelnemers blijven doorgaans tot het einde betrokken. De groepsvorm normaliseert relationele spanningen en maakt duidelijk dat zij niet de enigen zijn die worstelen.
Voor generalisten is het effect eveneens zichtbaar. Wanneer ouders beter leren communiceren, neemt de intensiteit van begeleiding af. “Waar zij normaal twee keer in de week contact hebben met een stel, hebben ze nu soms alleen maandelijks contact. Dat kost natuurlijk veel minder uren.” Lichtere relatieproblematiek wordt collectief opgevangen; complexere situaties blijven bij de generalist.
Borging vraagt om structuur, kwaliteit en samenwerking
De positieve ervaringen maken één ding duidelijk: deze aanpak is waardevol. Maar borging vraagt om meer dan goede resultaten. Voor Maartje ligt borging op meerdere niveaus, waarbij samenwerking met EFT onderdeel blijft:
1. Kwaliteit en opleiden van professionals
Supervisie en intervisie vanuit EFT Nederland zijn nodig om de kwaliteit van de uitvoering te waarborgen. Ook wil WIJeindhoven meer professionals opleiden, om de groeiende vraag te kunnen beantwoorden.
2. Doorontwikkeling van collectieve ondersteuning
De inzet van terugkom- of themabijeenkomsten voor stellen die de training hebben gevolgd. Envoor ouders voor wie de volledige training te intensief is, kan mogelijk een begeleide thema-avond al steun en herkenning bieden. Een vorm waarin één trainer een groep langer begeleidt, terwijl ouders elkaar ook onderling ondersteunen.
3. Engelstalig aanbod
De vraag naar een Engelse variant groeit. EFT Nederland heeft de werkboeken inmiddels vertaald, zodat ook voor deze doelgroep een Houd me Vast-training mogelijk wordt.
4. Maatschappelijke infrastructuur
De ambitie reikt verder dan trainingen en bijeenkomsten. Er zijn nooit genoeg professionals om iedereen individueel te ondersteunen. Daarom is het bouwen aan een maatschappelijke infrastructuur essentieel, zoals ondersteuningscirkels in wijken – netwerken van ouders die elkaar weten te vinden. Formele en informele netwerken versterken elkaar, van peer tot peer.
Van de tweede lijn naar de sociale basis
De inzet van Houd me Vast past binnen de bredere beweging in het sociaal domein. 'De tweede lijn zit te vol. Dus de tweede lijn moet naar de eerste lijn. De eerste lijn moet naar de sociale basis,' vertelt Maartje.
Dat vraagt om een fundamentele verschuiving: minder automatisch individuele hulp, meer collectieve oplossingen. Maar die omslag is niet vanzelfsprekend. Veel inwoners zijn gewend aan individuele ondersteuning van een generalist.
Daarom is communicatie cruciaal. Zowel WIJeindhoven als de gemeente moeten duidelijker uitdragen dat collectieve ondersteuning normaal en waardevol is. Het gaat om verwachtingsmanagement én om een bredere maatschappelijke dialoog.
Borging in het collectief vraagt een maatschappelijke beweging
De ontwikkeling naar meer collectieve ondersteuning vraagt iets van de inwoners zélf, van organisaties, van gemeenten én van de professional. Generalisten en wijkteams zien in de praktijk dat deze aanpak verschil maakt. Hun werk verschuift: meer ruimte en aandacht voor complexe problematiek, terwijl lichtere vragen collectief worden opgepakt.
Het raakt ook aan de manier waarop we samenleven. Zoals WIJeindhoven het verwoordt: 'wanneer mensen met minder complexe problemen een gezond netwerk hebben, vinden zij daar hun steun. Uiteindelijk is het volgens mij ook voor kinderen het fijnst als ze in de buurt een gezin hebben. Of iemand hebben waar ze terechtkunnen.'
De borging van Houd me Vast gaat daarmee verder dan een training. Het gaat om het versterken van het collectief als onderdeel van het normale leven, waarin professionele hulp beschikbaar blijft waar die echt nodig is.