Emotionally Focused Therapy for Individuals (EFIT): Creating Security Within en Between

  • 08 februari, 2019;

Oisterwijk, 17 en 18 september 2018

Door: Rommy de Goeij, Klinisch Psycholoog en ceritified EFT therapeut te Zwolle

Buiten regent het pijpenstelen. De sneeuw en ijs van afgelopen week zijn gesmolten… op deze oerhollandse dag kijk ik terug op bovengenoemde cursus onder de bezielende leiding van Yolanda von Hockhauf in zonnig en mooi Oisterwijk in september j.l. Het was heerlijk om ons in een kleine, veilige groep een weekend lang en in alle rust te verdiepen in één van de specifieke toepassingen van de EFT, namelijk de individuele therapie. Het lijkt alweer zo lang geleden, maar ik wil jullie graag een impressie geven van de inhoud omdat velen van ons, EFT-therapeuten, naast stellen, soms gezinnen, maar zeker óók vaak individuele cliënten zien.

In ieder geval was ik nieuwsgierig naar het verhaal van Yolanda. Ik red me behoorlijk met het EFT-kader, ook in individuele contacten, maar wilde graag horen wat Yolanda vanuit haar expertise en jarenlange ervaring op dit gebied kon toevoegen en aanscherpen. Missie geslaagd! Net als de andere cursisten ging ik op zondag vol nieuwe ervaringen en kennis naar huis, nog enigszins “in de war”, maar overtuigd dat ik nieuwe, waardevolle bagage in mijn rugzak had om cliënten te ondersteunen in hun veranderproces.

Aan de hand van theorie, filmpjes van therapie-contacten van haar zelf, rollenspelen en “demo’s” liet Yolanda ons allereerst ervaren hoe weldadig de aanwezigheid van een kalme, empathisch responsieve en aanwezige therapeut is voor cliënten in “distress”. In deze context van veiligheid en acceptatie liet zij ons zien hoe zij in de eerste fase van de therapie onderzoek van binnenwereld en de wisselwerking met de buitenwereld vorm geeft, en in de tweede fase bewustzijn van de eigen binnenwereld verdiept. Net als de EFT voor stellen volgt daarna nog een consolidatiefase. Tot zover zijn er veel parallellen in de opbouw van het therapieproces: drie fasen (“awareness, reconnection en consolidation), elk onderverdeeld in een aantal stappen. Zoals we in de EFT veel werken met “de platte 8” om hechtingsangsten en -verlangens beter te begrijpen, zo gebruikt Yolanda een aantal andere plaatjes (die oorspronkelijk van collega Lorrie Brubacher zijn). Deze zijn ook handig als huiswerkopdracht. Zo heeft ze plaatjes om een ineffectief, een effectief patroon en een plaatje om de wisselwerking tussen intern- en extern systeem verder in te vullen.

Ze gebruikt ook het model van de vijf stappen van de EFT-Tango, richtlijn voor therapeuten. In de eerste stap reflecteren therapeut en cliënt samen op het huidige proces “in de kamer”, worden secondaire reacties en ook al een beetje primaire emoties en behoeften onderzocht en benoemd. De therapeut bevestigt conflicterende delen in de cliënt: een deel dat een (oude) overlevingsstrategie inzet om zichzelf te beschermen en een ander deel dat verlangt naar verbinding, maar dat op deze wijze niet bereikt. In de tweede stap nemen therapeut en cliënt de tijd om de primaire emoties, behoeften en gewenste bewegingen te ervaren, verdiepen en woorden te geven om deze vervolgens in de derde stap middels enactment te delen met een veilige ander. Dat kan de therapeut zijn, maar ook een imaginaire ander: een hechtingsfiguur uit het verleden of een bekende uit het huidige leven. De “2-stoelentechniek” kan hierbij ingezet worden: dan deelt het ene (verdiepte) deel zijn nieuwe ervaringen met het (oude, zichzelf beschermende) deel. Dit alles speelt zich af in een ambiance van mildheid gekenmerkt door het besef van “willingness to be friends with the defense”, “being friends with both sides”, “both sides have good intentions” en “that (new) part is able to comfort the cliënt”.

In stap vier deelt de cliënt met de therapeut hoe ze deze enactment heeft ervaren en in stap vijf streeft de therapeut naar integratie van deze nieuwe ervaring in het gehele veranderproces. Therapeut benoemt hoe dapper de cliënt is bij het durven zetten van deze nieuwe stappen, het laten zien van de nieuwe delen van zichzelf en hoe de cliënt zo stapje bij stapje een positiever beeld van zichzelf en van anderen ontwikkelt. De beleving van veilige hechting, van kwetsbaar kunnen zijn in het vertrouwen dat er een veilige ander voor de cliënt aanwezig kan zijn en dat hij er zelf aan kan bijdragen na deze corrigerende ervaringen, dat is het doel van de individuele hechtingsgerichte therapie! Sense of Felt Security… zo fijn en hoopgevend dat wij dit als groep en als plaatsvervangers van onze cliënten in zo’n kort, intensief weekend mochten beleven! Enerzijds zo bekend en vertrouwd voor ons, EFT-therapeuten, anderzijds weer zo anders in de context van een individuele therapie!

Terugkomend op mijn vraag bij aanvang: “wat reikt Yolanda ons aan naast het bekende EFT-kader voor koppels”? Naast de EFT-Tango, die nieuw was voor mij, besefte ik hoe in individuele therapieën nog meer dan in relatietherapieën de corrigerende ervaring van de relatie met de therapeut van waarde is voor de cliënt om nieuwe stappen te durven zetten en daarnaast vooral hoe helpend de enactments van twee delen of “het kwetsbare deel” en “een ander” hierbij zijn. EFT is volop in beweging in ons land en we gaan vast nog meer over EFIT horen en hopelijk ook deze loot aan de EFT-boom verder tot ontwikkeling brengen!