De invloed van partners op elkaars carrière en andersom

  • 16 juli, 2020;

Toen Barack Obama president was van de Verenigde Staten ging hij met zijn vrouw Michelle Obama uit eten in een restaurant. Daar kreeg Michelle, via de presidentiële beveiligers, een speciaal verzoek van de eigenaar: of hij de First Lady misschien even privé mocht spreken. Dat deed zij. Toen ze weer terug aan tafel schoof, vroeg Barack aan haar waarom deze man zo graag met haar wilde praten. “In onze tienerjaren was hij stapelverliefd op me”, antwoordde zij. “O”, reageerde Barack, “dus als je met hem was getrouwd in plaats van met mij, zou je nu de eigenares van dit restaurant zijn.” “Nee”, zei Michelle. “Als ik met hem was getrouwd, zou hij nu president van Amerika zijn.”

Het is niets nieuws dat tegenwoordig zowel vrouwen als mannen meer gericht zijn op hun carrière. “Je relatie met een carrière combineren gaat uitstekend als je niet moeilijk doet”, zegt relatiepsycholoog Jean-Pierre van de Ven. “De laatste 20 jaar zijn natuurlijk steeds meer vrouwen gaan werken. En vrouwen zitten op invloedrijkere posities, waardoor ze meer tijd aan hun werk kwijt zijn.” Niet alleen heeft werk invloed op een partnerrelatie, maar andersom ook: een partnerrelatie heeft invloed op het werk van beide partijen. Barack Obama zegt in interviews dat hij nergens zou zijn zonder haar. Maar klopt zo’n bewering als deze? Is het karakter van de ene partner bepalend voor het maatschappelijk succes van de ander?

Dat vonden onderzoekers van de Amerikaanse Washington University een interessant onderwerp om uit te zoeken. Zij namen in 2014 ruim 4500 koppels onder de loep. Er werd gekeken naar de persoonlijkheid van de partners op basis van de Big Five. Daarna vroegen ze hoe tevreden ze waren met hun werk, wat ze verdienden en of ze in de afgelopen vier jaar een promotie hebben gekregen. Het bleek niet uit te maken hoe emotioneel stabiel, extravert, open of inschikkelijk een partner is. Maar de mate waarin hij of zij nauwkeurig en precies is, maakte wel degelijk verschil voor het succes op de werkvloer. De partners van doelmatige, ordelijke, betrouwbare, bedachtzame en gedisciplineerde types waren namelijk blijer met hun baan, ze verdienden meer én ze hadden een grotere kans op een promotie. De verklaring van de onderzoekers: als thuis alles lekker reilt en zeilt dankzij een consciëntieuze partner, heb je meer tijd en energie om op je werk te presteren. Met succes als gevolg.

Ellen Verbakel, hoogleraar sociologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, ontdekte tijdens haar promotieonderzoek dat het sociaal kapitaal van een partner ook invloed heeft op het succes van zijn of haar wederhelft. Hij of zij kan de ander helpen met solliciteren, het opbouwen van een netwerk of heeft de connecties om de ander aan dé droombaan te helpen. Het is ook extra handig, ontdekte Verbakel, als partners soortgelijk werk doen. Werken jullie allebei als psycholoog of therapeut, leidinggevende of HR-medewerker? Dan kunnen jullie nuttige informatie met elkaar uitwisselen om elkaar te helpen als een van jullie vastloopt in iets.

Hoewel we aan de ene kant zien dat partners elkaar op kunnen liften in hun carrières, kan het aan de andere kant ertoe leiden dat de relatie er niet beter op wordt. Volgens een lezersonderzoek van Intermediair zorgen tweeverdieners voor druk in de thuissituatie; ruim de helft van de respondenten geeft aan te weinig tijd te besteden aan partner of gezien. Bovendien wordt aangegeven dat 80 procent van de respondenten een werkende partner hebben. Beate Volker, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, vindt dit niet gek. “Dit is een herkenbare groep. Allemaal hoger opgeleide mensen, vaak stedeling, tweeverdiener, in de leeftijd van 20 tot 45 jaar, met kinderen en een baan. Dit is precies de groep die heel veel werkdruk ervaart en waar werk en privé in elkaar overlopen; ze zitten in de spits van hun leven.” Het is ook te zien in het onderzoek dat, ondanks de ‘moderne’ relatie van twee carrièretijgers, de traditionele rolverdeling tussen man en vrouw naar boven komen. Ruim 70 procent van de vrouwen geeft aan dat zij meer doet in het huishouden dan de man dat doet. Verbakel: “In een gezin moet geld binnenkomen én een huishouden worden gerund. Dus gaat, zodra de zorgtaken toenemen door de komst van een kind, een van de twee minder werken.”

Maar het feit dat beide partners deeltijd of voltijd werken, hoeft geen probleem te zijn. “Het is belangrijk om voor jezelf na te gaan of je je relatie op één zet, of je werk. Als je voor dat laatste gaat is dat helemaal oké, maar wees jezelf er dan wel van bewust dat onderzoek uitwijst dat je dan sneller uit elkaar gaat,” zegt relatietherapeut Paulien Timmer. Er zijn gelukkig genoeg manieren om ervoor te zorgen dat de partnerrelatie goed blijft:

  1. Let op de kleine momenten. Uit onderzoek blijkt dat stellen die zich veel op elkaar richten, gelukkiger zijn. Verbondenheid is in je relatie belangrijk en dat bereik je met de kleine dingen die jullie voor elkaar doen of met elkaar meemaken.
  2. Maak tijd voor elkaar. Het is belangrijk om net zo te focussen op je partner als je doet op je werk. Doe samen een activiteit wat jullie graag doen in privétijd, zoals wandelen, uit eten gaan of een bootje huren. Nodig geen vrienden uit, parkeer de gesprekken over de opvoeding van de kinderen en waag het niet om te hebben over de financiën; dit komt allemaal later wel.
  3. Spreek elkaars liefdestaal. Het principe komt van predikant en relatietherapeut Gary Chapman. Timmer: “Hij beschrijft dat er vijf talen van de liefde zijn. Iedereen heeft een voorkeur voor één van die talen – om liefde te ontvangen, maar ook om het te geven. De kans bestaat dat je partner de voorkeur geeft aan een andere taal dan jij en dat jullie elkaar dus niet begrijpen.” Om erachter te komen wat jullie liefdestalen, kun je hier klikken om een test te maken. Met de uitkomsten kunnen jullie kijken hoe jullie elkaar beter kunnen begrijpen en elkaars taal kunnen leren.