De crises in partnerrelaties

  • 11 juni, 2020;

“Liefde is onvolmaakt,” verzucht Sybille Labrijn. Een relatie hebben gaat niet alleen over rozengeur en maneschijn. Dat weet Labrijn maar al te goed nadat ze als psycholoog veel stellen voor zich had met relatieproblemen. Dit inspireerde haar om het boek ‘Groeistuipen in de liefde’ te schrijven, waarin zij het heeft over de zeven crisisperiodes die vroeg of laat (kunnen) voorkomen in een partnerrelatie. “Crises zijn een gegeven; je kunt ze dan ook niet uit de weg gaan.” Maar wat zijn deze crises? En hoe kunnen partners deze aanpakken en oplossen? Wij schijnen licht op vier crises.

We hoeven gelukkig niet bang te zijn dat een relatiecrisis direct het einde tekent van een relatie. Volgens Labrijn verdiept de liefde zich zelfs als je goed om gaat met de relatiecrisis, in plaats van dat je uit elkaar groeit. Maar daar zit wel een staartje aan. “We denken altijd wel: als ik het maar goed doe, als ik maar de goeie partner vind, als ik maar op de juiste manier communiceer, dan kan ik mijn relatie kneden in de richting die ik wil. Dat is een illusie,” zegt Labrijn. “Een relatie hebben, betekent vooral dat je het een beetje moet zien uit te houden met elkaar in de periodes dat het minder gaat. En dat je ervan geniet als het wél goed gaat.”

Relatiecrisis #1 – De verliefdheid is voorbij
Je bent al een tijdje met je partner samen. De honeymoon fase komt aan haar einde en de roze bril gaat af. Plotseling zie je dat je partner niet volmaakt is, onprettige eigenschappen heeft en/of dat jullie van elkaar verschillen. Dit kan leiden tot twijfels, want opeens worden dingen opgemerkt die eerst niet werden gezien. Is diegene wel met wie je verder wilt? Je voelt je teleurgesteld of geïrriteerd, jullie zien elkaar minder en weten niet van elkaar waar jullie mee bezig zijn, er komen meer ruzies over de kleinste dingen of je loopt aan tegen tegengestelde verlangens.

Labrijn: “De kern hierbij is dat je elkaar accepteert en elkaar in je waarde laat. Verliefd zijn was een fase van opgaan in elkaar; nu moet je leren op eigen benen te staan, je eigen leven weer oppakken. Niet te veel op jezelf, maar ook niet te veel versmelten; het gaat om het vinden van de juiste balans.”

Relatiecrisis #2 – De sleur van het samenleven
Als je net gaat samenwonen met je partner, voelt het alsof jullie de relatie in een heel nieuw leven blaast. Jullie worden samen wakker, drinken samen de eerste kop koffie, eten ’s avonds samen en gaan tegelijk naar bed. Er wordt ruzie gemaakt omdat hij zijn kopjes niet in de vaatwasser heeft gezet of dat zij met haar make-up de hele badkamer terretoriseert. Deze highs and lows van het begin drijft op een gegeven moment; er komt een ritme en jullie beginnen langs elkaar heen te leven. De aandacht voor je partner verslapt, je voelt je niet echt blij of je hebt het gevoel dat je niets meer kunt kiezen.

Labrijn: “Maak je partner niet verantwoordelijk voor de sleur. Denk evenmin: “Ik ken hem als mijn broekzak.” Dat is een denkfout. Ie kent jezelf immers niet eens helemaal. Er valt altijd iets nieuws te ontdekken aan elkaar. Blijf nieuwsgierig naar de ander, blijf meeleven. Probeer zelf het leven leuk te maken door je passies op te zoeken.”

Relatiecrisis #3 – Knellende familiebanden
Hoe het ook went of keert: op een gegeven moment komt ‘oud zeer’ uit je eigen gezinsachtergrond om de hoek kijken. De hechtingsstijl die jij hebt ontwikkeld als kind zijnde, komt terug in je volwassen leven en dus in je partnerrelatie. Het kan ook zijn dat de band met jouw schoonfamilie niet zo geweldig is als je had gehoopt. Ze zitten je erg op de huid of, in tegendeel, tonen weinig interesse in je. Bovendien, als er kinderen komen, treedt een verschuiving in jullie relatie. Er komen nieuwe verantwoordelijkheden bij die je zonder kinderen niet hebt. Je besteedt meer tijd aan de kinderen, waardoor de aandacht voor elkaar wegvalt. Je bent sneller moe of geïrriteerd, je voelt verplichtingen jegens je (schoon-)familie, er ontstaan meningsverschillen over de opvoeding van de kinderen of je zelfvertrouwen zakt weg.

Labrijn: “Ook als de kinderen klein zijn, moet je tijd voor elkaar blijven maken. Blijven praten. En vooral niet in de vader- en moederrol blijven hangen. Wees je bewust dat je ook maatje, minnaar en vriend van elkaar moet zijn. Wat betreft de schoonfamilie: oordeel niet te snel. En ook: neem de tijd om ze te leren kennen, dan vallen ze vaak reuze mee. Geef ze erkenning voor de goede dingen die ze hebben gedaan. Accepteer dat je niet in staat bent ze te veranderen, maar dat je wel je eigen houding kunt veranderen.”

Relatiecrisis #4 – Onheil, trauma of verlies
Helaas hebben wij in het leven ook te maken met onheil, trauma of verlies. Je verliest een dierbare. Je wordt ontslagen van je huidige baan. Je wordt onverwachts ziek. Je bent verdrietig en kwetsbaar; nu is het moment waarbij je je partner het meest nodig hebt. Maar je partner heeft ook grenzen in geduld. Je hebt het gevoel dat je sterk moet zijn en je emoties snel onder controle moet krijgen, je moet tegelijkertijd het gevoel van rouw toelaten, je bent veel op jezelf gericht en weinig op je partner of je voelt je eenzaam.

Labrijn: “We hebben allemaal het onbewuste verlangen dat onze partner ons beschermt tegen onheil. Maar sommige dingen moet je helemaal alleen dragen of zelf oplossen. Durf onder ogen te zien dat de ander niet alles voor je kan doen.”

Relatiecrises komen voor bij elke (volgende) partner
“We zijn geneigd om onze partner de schuld te geven als we ons ongelukkig voelen,” benadrukt Labrijn. “Dat heeft te maken met de romantische verwachting die we in onze cultuur hebben van relatie. Onze partner hoort ons gelukkig te maken, en als we niet gelukkig zijn, is dat dús de schuld van onze partner.” Dit is vanzelfsprekend niet het geval. Het percentage tweede huwelijken dat verbroken wordt, is een stuk groter dan het percentage eerste huwelijken die stuk loopt. “Realiseer je dat je, om van een nieuwe relatie een succes te maken, precies dezelfde eigenschappen nodig hebt als om je oude relatie uit het slop te halen.”

Een crisis hoeft niet één keer voor te komen
Het kan zo zijn dat een relatiecrisis niet één keer, maar twee keer, drie keer of zelfs meerdere keren voor kan komen. Of dat twee relatiecrises tegelijkertijd plaatsvinden. Labrijn: “Als één type relatiecrisis wel erg vaak terugkomt, dan zit je in een bepaald patroon. Als je daar niet uitkomt, is het misschien raadzaam om ervoor in therapie te gaan.” Onze EFT-therapeuten staan voor jullie klaar om de verbondenheid tussen jullie te verbeteren. Klik hier om een EFT-therapeut bij jou in de buurt te zoeken. Twijfel je of jullie relatie goed is of in de gevarenzone zit? Doe dan onze wetenschappelijk-onderbouwde relatietest op onze website. Op basis van de uitkomsten krijg je een vrijblijvend advies.